به گزارش خبرنگار مهر، دارو به عنوان یک کالای استراتژیک تلقی می شود که نمی بایست وارد فاز «بحرانی» شود. این بحران، شامل «کمبود» و «گرانی» می شود، به طوری که اگر هر دو فاز بحرانی با همدیگر و در یک زمان بروز کنند، می توانند به شدت بحران دارویی بیافزایند. از همین رو، نباید اجازه داد چنی شرایطی برای دارو رقم بخورد.
متاسفانه در شرایط کنونی کشور، وضعیت دارو به سمت بحرانی شدن پیش می رود و این احساس در جامعه و در بین بیماران، ایجاد شده که دارو؛ هم دچار کمبود شده و هم گران است.
حالا کار به جایی رسیده که مجلس شورای اسلامی برای بررسی کمبودها و گرانی دارو، تشکیل جلسه مجازی داده و قرار است در این نشست، وزیر بهداشت هم باشد و به حرف های نمایندگان گوش دهد و برای آنها؛ پاسخ قانع کننده داشته باشد. هرچند که روز گذشته شاهد تشکیل جلسه کمیته تدابیر ویژه دارویی در وزارت بهداشت بودیم.
در نشست کمیته تدابیر ویژه دارویی که با هدف همافزایی و رفع چالشهای جاری حوزه سلامت تشکیل شده بود، نمایندگان ارشد بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه، شرکتهای هواپیمایی و کشتیرانی نیز حضور داشتند تا گرههای موجود در زنجیره تأمین و توزیع دارو و تجهیزات پزشکی با مشارکت دستگاههای ذیربط بازگشایی شود.
در همین حال، اکبر عبداللهی اصل، مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، از ابلاغ دستورالعمل فوری مدیریت حوادث در زیرساختهای زنجیره تأمین دارو خبر داد و گفت: از شرکتها خواستهایم در کوتاهترین زمان ممکن، گزارش اولیه شامل محل دقیق حادثه، ماهیت سانحه، وضعیت ایمنی سایت، برآورد خسارات و وضعیت تداوم یا توقف تولید را به اداره کل دارو ارسال کنند تا بتوانیم تصمیمگیری بهموقع داشته باشیم.
این در حالی است که سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با اشاره به کمبود نزدیک به ۱۰۰۰ قلم دارو در کشور، گفت: در چنین شرایطی باید مدیریت مصرف دارو و جلوگیری از تجویزهای غیرضروری به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد.
وی افزود: وزارت بهداشت و سازمانهای بیمهگر باید با اجرای راهنماهای بالینی و نظارت بر تجویز منطقی دارو، اقدامات مؤثر و عملیاتی انجام دهند و این موضوع به یک مطالبه عمومی تبدیل شود. بر همین اساس، مقرر شد کمیتهای متشکل از وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و سازمانهای بیمهگر تشکیل شود تا به صورت تخصصی به این موضوع ورود کرده و طی سه ماه گزارشی از برنامهریزیها و اقدامات انجام شده در راستای بهینهسازی مصرف دارو به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ارائه کند.
تاثیر گرانی شیشه و پلاستیک بر قیمت دارو
سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با اشاره به وضعیت بازار دارویی کشور، گفت: با توجه به شرایط ناشی از جنگ، تحریمها و افزایش قیمت اقلامی همچون پلاستیک و شیشه که در تولید دارو، شیشه آمپول و شربتها کاربرد دارند، قیمت تمام شده دارو افزایش یافته است و علاوه بر مواد اولیه و تغییرات نرخ ارز، این عوامل نیز در «گرانی» دارو مؤثر بودهاند به ویژه در حوزه داروهای خارجی و داروهایی که مشابه تولید داخل دارند، اگر افزایش قیمتها به موقع و منطقی اعمال نشود، تولید داخل با مشکل مواجه شده و صرفه اقتصادی خود را از دست میدهد؛ در نتیجه دولت ناچار خواهد شد با هزینه بالاتر نسبت به واردات اقدام کند.
وی افزود: راهکار این مسئله حمایت از افزایش قیمتهای منطقی برای تولیدات داخلی و پوشش فوری این افزایشها توسط بیمهها است، تا هم تولیدکننده انگیزه لازم برای ادامه تولید داشته باشد و هم فشار مضاعفی به مصرف کننده وارد نشود.
افزایش غیرمنطقی قیمت برخی داروها
حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با انتقاد از افزایش غیرمنطقی قیمت برخی اقلام دارویی، گفت: شرکتهای دارویی باید شرایط کشور و وضعیت خاص ناشی از جنگ را در تصمیمگیریهای خود لحاظ کنند و با نگاه عادی به بازار دارو، عمل نکنند.
وی با عنوان این مطلب که مردم در حوزه سلامت با مشکلات جدی مواجه هستند و قیمت داروها بهشدت افزایش یافته است، افزود: این مسئله بهویژه برای بیماران مبتلا به سرطان و بیماریهای صعبالعلاج بسیار نگرانکننده است، چرا که بسیاری از این بیماران توان پرداخت هزینههای جدید را ندارند.
شهریاری با اشاره به اینکه بسیاری از بیمهها به ویژه بیمه سلامت، عملاً فاقد منابع درآمدی مستقل هستند و منابع آنها عمدتاً از محل اعتبارات دولتی تأمین میشود، ادامه داد: بخشی از این منابع نیز صرف هزینههای اجرایی، حقوق پرسنل و اداره سیستم میشود و در نهایت منابع محدودی برای دارو و درمان باقی میماند.
رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، هشدار داد که ادامه این روند میتواند منجر به تشدید بیماریهای مزمن و حتی به خطر افتادن جان بیماران شود.
گرانی بهتر از نبود دارو است!
احمد آریایی نژاد، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با انتقاد از گرانی دارو برای بیماران، اظهار داشت: وزیر بهداشت بر این باور بودند که گران بودن یک دارو بهتر از نبود آن دارو است، اما ما معتقدیم اگر دارو در دسترس باشد و مصرف آن صحیح، منطقی و به اندازه باشد، بهتر از هر دوی آنها است.
ریشهیابی کمبودهای دارویی
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفتگو با خبرنگار مهر، با تأکید بر پویا بودن فرآیند تأمین و کمبودهای دارویی، گفت: وضعیت تأمین و کمبود دارو یک شرایط ایستا نیست، بلکه فرآیندی دینامیک و لحظهای است، به این معنا که ممکن است در یک زمان مشخص تعدادی از داروها در فهرست کمبود قرار داشته باشند و با ورود محمولههای جدید بخشی از آنها رفع شود؛ اما همزمان برخی داروهای دیگر به دلیل نوسانات زنجیره تأمین به لیست اضافه گردند.
وی افزود: به همین دلیل، ارائه لیست ثابت از داروهای کمیاب امکانپذیر نیست و معمولاً آخرین وضعیت دارویی در قالب گزارشهای تخصصی برای مراجع تصمیمگیر و سیاستگذار کلان ارائه میشود تا بر مبنای آن اقدامات راهبردی صورت پذیرد؛ شهروندان نیز برای دریافت اطلاعات دقیق و بهروز و یافتن نزدیکترین داروخانه دارای موجودی، میتوانند از اپلیکیشن «تیتک» استفاده نمایند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو خاطرنشان کرد: در مواجهه با کمبودهای جدی، تدابیری نظیر تخصیص ارز با اولویت ویژه، تسهیل واردات فوری، اصلاح قیمت گروه قابلتوجهی از داروها در اوایل فروردینماه و فعالسازی کارگروههای تخصصی شامل تأمین کالا، مالی و پایش بازار، برای مدیریت هوشمند و پایدار زنجیره تأمین دارو در دستور کار قرار دارد.
هاشمی تصریح کرد: ریشه اصلی کمبودهای فعلی، اختلال در انتقال ارز در ماههای گذشته، تأخیر در اصلاح به موقع قیمتها و مشکلات نقدینگی شرکتها است. نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینههای واردات مواد اولیه و تولید، فشار قابلتوجهی به زنجیره تأمین دارو وارد کرده است. آسیب به برخی واحدهای تولیدی و شرکتهای پخش در مناطق درگیر و اختلال در تأمین مواد اولیه پتروشیمی نیز از عوامل تشدیدکننده بود، اما خوشبختانه تولید دارو در کشور متوقف نشد و با تدابیر اتخاذشده، تداوم آن حفظ شده است.
راهکارهای جایگزین استعلام دارو در زمان اختلال سامانهها
وی درباره اختلالات فنی سامانهها گفت: این اختلالات معمولاً موقت است و تیم فنی در حال رفع پایدار آن است. در زمان عدم دسترسی به سامانهها، شهروندان میتوانند از اپلیکیشن «تیتک» برای استعلام دارو و یافتن نزدیکترین داروخانه دارای موجودی استفاده کنند. در شرایط اضطراری، داروخانههای منتخب دولتی و بیمارستانی، کانالهای مطمئن تأمین داروهای حیاتی هستند و پزشکان میتوانند داروی جایگزین معادل تجویز نمایند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو در پایان تأکید کرد: حتی کمبود یک قلم دارو هم مطلوب ما نیست و تمام تلاشهای ما و مجموعه دولت بر این است که علیرغم مشکلات مشخصی که همه میدانند، تمام توان و ظرفیت خود را برای رفع موانع و تأمین بهموقع داروهای مورد نیاز مردم به کار گیریم. اولویت ما سلامت شهروندان است و در این مسیر از هیچ تلاشی دریغ نخواهیم کرد.
ضرورت نظارت بر تولید و تقویت بیمه ها
به نظر می رسد در شرایط کنونی کشور، وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو، می بایست اهرم های نظارتی بر روند تولید و عرضه دارو را تقویت کنند و اجازه ندهند برخی شرکت ها با انبار داروها، به دنبال ایجاد گرانی غیرواقعی در بازار دارویی کشور باشند. از سوی دیگر، با تقویت بودجه بیمه ها در حمایت از پوشش بیمه ای داروها، از گران شدن دارو برای مردم؛ جلوگیری کنند.
