خبرگزاری مهر؛ گروه سیاست-هادی رضائی: پدافند هوایی در دو دهه گذشته، بیش از هر زمان دیگری به یکی از اولویت های اصلی قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است؛ جایگاهی که به اعتقاد بسیاری از فرماندهان نظامی، ریشه در نگاه آیندهنگر و راهبردی فرماندهی معظم کل قوا به تحولات میدان نبرد دارد.
از تشکیل قرارگاه مشترک پدافند هوایی خاتم الانبیا (عج) و تبدیل آن به یک نیروی مستقل در ارتش جمهوری اسلامی ایران تا توسعه سامانههای بومی همچون «باور ۳۷۳»، «۱۵ خرداد»، «تلاش» و دیگر سامانههای پیشرفته دفاعی، همگی در چارچوب راهبردی شکل گرفت که بر خودکفایی، اتکا به توان داخلی، آیندهپژوهی و آمادگی دائمی در برابر تهدیدات نوظهور استوار بود.
جنگهای نوین، با محوریت پهپادها، موشکهای هوشمند، جنگ الکترونیک و عملیاتهای ترکیبی، بیش از گذشته اهمیت این نگاه را آشکار کرده است؛ موضوعی که به گفته فرمانده دانشگاه پدافند هوایی ارتش، سالها پیش در تدابیر و رهنمودهای فرماندهی معظم کل قوا مورد توجه قرار گرفته بود.
فرمانده دانشگاه پدافند هوایی ارتش در گفتوگو با خبرنگار مهر، ضمن تشریح ابعاد مختلف این رویکرد، از نقش تعیینکننده رهبر معظم انقلاب در تغییر ساختار دفاع هوایی کشور، شکلگیری جهاد خودکفایی، تربیت نسل جدید فرماندهان، توسعه دانش دفاعی و آمادگی برای مقابله با تهدیدات آینده سخن گفت؛ گفتوگویی که در آن، ناگفتههایی از روند شکلگیری برخی سامانههای بومی و نگاه راهبردی فرماندهی معظم کل قوا به آینده دفاع هوایی کشور نیز مطرح شده است.
امیر زاهدی با اشاره به نقش راهبردی رهبر معظم انقلاب در شکلگیری ساختار نوین پدافند هوایی، تأکید کرد: استقلال پدافند هوایی از نیروی هوایی صرفاً یک تغییر سازمانی نبود، بلکه تغییری بنیادین در نگرش دفاعی کشور به شمار میرفت که زمینهساز توسعه خودکفایی، پژوهشهای تخصصی و ارتقای توان مقابله با تهدیدات نوین شد.
مشروح گفتوگوی خبرنگار مهر با امیر سرتیپ جعفر زاهدی فرمانده دانشگاه پدافند هوایی ارتش را در ادامه میخوانید.
حضرت آیتالله خامنهای سالها پیش پدافند هوایی را «خط مقدم دفاع از حیثیت، موجودیت و عزت کشور» نامیدند. از نگاه شما به عنوان فرمانده دانشگاه پدافند هوایی ارتش، این تعبیر چه تحول ساختاری و نگرشی در ارتش ایجاد کرد که در نهایت به استقلال پدافند هوایی از نیروی هوایی انجامید؟
بسمالله الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدةً من لسانی.
ابتدا سلام عرض میکنم و شهادت امام شهید را به مردم عزیز ایران و همه دلدادگان انقلاب اسلامی تسلیت میگویم.
برای پاسخ به این سؤال، لازم است اشارهای به شرایط پیش از تفکیک پدافند هوایی و همچنین تجربه دفاع مقدس داشته باشم. تهدیدات موجود در دنیا به ما اثبات میکرد که باید یک تغییر نگرش و به تعبیر دقیقتر، یک تغییر پارادایم در حوزه دفاعی کشور ایجاد شود.
با تفکیک نیروی پدافند هوایی از مجموعه نیروی هوایی ، صرفاً یک تغییر ساختاری اتفاق نیفتاد، بلکه یک تغییر پارادایم در حوزه دفاعی کشور شکل گرفت
با توجه به دکترین بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، این ضرورت به وجود آمد که ساختار دفاعی کشور متناسب با ماهیت تهدیدات جدید تغییر کند. واقعیت این است که امام شهید ما بر همه حوزهها اشراف داشتند. ابعاد شخصیتی ایشان به گونهای بود که تهدیدات را شخصاً رصد میکردند، نسبت به تحولات جهانی آگاهی داشتند و با مطالعه و آیندهنگری تصمیم میگرفتند.
در سال ۱۳۸۷ این تغییر نگرش محقق شد. با تفکیک نیروی پدافند هوایی از مجموعه نیروی هوایی و تشکیل قرارگاه مستقل پدافند هوایی، صرفاً یک تغییر ساختاری اتفاق نیفتاد، بلکه یک تغییر پارادایم در حوزه دفاعی کشور شکل گرفت.
با توجه به اینکه تهدیدات به سمت تهدیدات هواپایه حرکت کرده بودند؛ از هواپیماهای نسل چهارم و پنجم گرفته تا موشکهای بالستیک، موشکهای کروز، پهپادها و انواع پرندههای بدون سرنشین، ضرورت داشت مجموعهای تخصصی مسئول مقابله با این تهدیدات باشد.
بر همین اساس و بر پایه اندیشه راهبردی رهبر معظم انقلاب، قرارگاه مستقل پدافند هوایی شکل گرفت.
طبیعتاً زمانی که چنین تغییر پارادایمی در ساختار دفاعی ایجاد میشود، نوع نگاه نیز تغییر میکند. در حوزههایی مانند خودکفایی، تحقیق و توسعه، آیندهپژوهی، پژوهشهای تخصصی، رصد، پایش و مقابله با تهدیدات نیز ساختارهای مستقل ایجاد میشود.
امروز مجموعههایی مانند معاونت اطلاعات، مراکز مطالعات، پژوهشهای نظری، جهاد خودکفایی و دانشگاه پدافند هوایی با بهرهگیری از اساتید، پژوهشگران و نخبگان، به صورت تخصصی در حوزه تحقیق و توسعه فعالیت میکنند، فناوریهای نوین را مطالعه و بر اساس آن برای آینده پدافند هوایی برنامهریزی میکنند تا بتوانند برتری و سیادت هوایی دشمن را سلب کرده و مانع دستیابی او به اهدافش شوند.
شاید در گذشته این نگاه برای بسیاری ملموس نبود، اما در جنگ ۱۲ روزه به خوبی مشخص شد که تفاوت شخصیتهای راهبردی و استراتژیک با نگاههای معمول، دقیقاً در همین آیندهنگریهاست.
در دوران تحریمهای شدید، شاهد جهش بیسابقه در ساخت سامانههای بومی مانند باور ۳۷۳، تلاش، ۱۵ خرداد و دیگر سامانههای دفاعی بودیم. نقش هدایتگری و باور رهبر معظم انقلاب به توان جوانان کشور را در تحقق این جهاد خودکفایی چگونه ارزیابی میکنید؟
پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، ارتش وابستگی گستردهای به مستشاران خارجی داشت. پس از انقلاب و خروج این مستشاران، بهویژه با آغاز جنگ تحمیلی، کشور با مشکلات فراوانی مواجه شد؛ زیرا عمده تجهیزات و سامانههای دفاعی، وارداتی و متعلق به بلوک غرب و آمریکا بودند.
نکته قابل توجه این است که نگاه راهبردی رهبر معظم انقلاب از همان ابتدای انقلاب وجود داشت. ایشان در دیماه سال ۱۳۵۸ پیامی درباره جهاد خودکفایی و تحقیقات صادر کردند. هرچند ساختار رسمی معاونت تحقیقات و جهاد خودکفایی بعدها شکل گرفت و در فروردین سال ۱۳۶۲ نیز با سخنرانی ایشان در منطقه یکم دریایی بندرعباس روند آن شتاب بیشتری گرفت، اما اصل اندیشه خودکفایی از سال ۱۳۵۸ پایهگذاری شد.
ایشان معتقد بودند باید به صورت جهادی کار کنیم، قطعات را بومیسازی کنیم و خودمان به دانش طراحی و تولید دست یابیم. آن زمان شاید کمتر کسی باور داشت که پژوهش و تحقیق بتواند چنین تحول بزرگی ایجاد کند، اما همین نگاه موجب شکلگیری سازمانهای تحقیقات و جهاد خودکفایی شد.
رهبر معظم انقلاب جملهای بسیار راهبردی دارند که میفرمایند: «هیچ منکری زشتتر از وابستگی به مستکبران نیست.»
همین جمله به چراغ راه کشور و نیروهای مسلح تبدیل شد تا در مسیر استقلال کامل حرکت کنند.
نام سامانه «باور ۳۷۳» نیز از فرمایش رهبر معظم انقلاب گرفته شده است؛ آنجا که فرمودند: «من باور دارم که میتوانیم.»
دشمن هیچگاه نمیخواهد جمهوری اسلامی ایران مقتدر باشد. حتی کشورهایی که با آمریکا و اروپا پیمانهای دفاعی دارند نیز به فناوریهای لبه دانش واقعی دسترسی پیدا نمیکنند، زیرا قدرتهای سلطهگر نمیخواهند هیچ کشوری همتراز آنان باشد.
ما نیز به این نتیجه رسیدیم که باید به سمت بومیسازی حرکت کنیم.
نکته جالب این است که نام سامانه «باور ۳۷۳» نیز از فرمایش رهبر معظم انقلاب گرفته شده است؛ آنجا که فرمودند: «من باور دارم که میتوانیم.»
همین باور منشأ نامگذاری این سامانه شد و پس از آن نیز سامانههای متعدد دیگری بر پایه تحقیق، توسعه و توان نخبگان دانشگاههای نظامی و دانشگاههای کشور طراحی و تولید شد؛ سامانههایی که متناسب با تهدیدات روز و فناوریهای نوین جهان توسعه یافتهاند.
رهبر معظم انقلاب همواره بر «پدافند قاطع و پشیمانکننده» تأکید داشتهاند. دانشگاه پدافند هوایی چگونه این راهبرد را از یک مفهوم راهبردی به یک الگوی آموزشی و تاکتیکی برای افسران جوان تبدیل کرده است؟
دانشگاه پدافند هوایی بر اساس منویات فرماندهی معظم کل قوا، دانشگاهی نسل چهارم است
تشکیل دانشگاه پدافند هوایی نیز بر اساس تدابیر فرماندهی معظم کل قوا انجام شد و این برای ما افتخار بزرگی است. در سال ۱۳۹۸ ایشان در مراسم تحلیف دانشجویان این دانشگاه حضور یافتند و بیانات مبسوطی درباره جایگاه پدافند هوایی، آینده تهدیدات و مسئولیت افسران جوان ایراد کردند که بخشهایی از آن به دلیل ملاحظات حفاظتی و طبقهبندی، قابل بیان نیست.
اما آنچه میتوانم عرض کنم این است که دانشگاه پدافند هوایی بر پایه همان منویات شکل گرفته است. امروز این دانشگاه یک دانشگاه نسل چهارم، یعنی دانشگاهی متخصصمحور و مهارتمحور است.
در این دانشگاه، دانشجو تنها آموزش علمی نمیبیند، بلکه در چهار ساحت تربیتی پرورش پیدا میکند؛ ساحت علمی، ساحت پژوهشی، ساحت انضباطی و ساحت تربیتی. دانشجویان پس از فراغت از تحصیل، به عنوان متخصصان آینده نیروی پدافند هوایی وارد یگانها میشوند و مسئولیتهای عملیاتی را برعهده میگیرند.
ما نیز بر اساس رهنمودهای فرماندهی معظم کل قوا تلاش میکنیم روحیه خودباوری، اعتماد به نفس، نوآوری، تخصص و آمادگی دائمی را در دانشجویان نهادینه کنیم تا بتوانند در آینده از آسمان جمهوری اسلامی ایران دفاع کنند.
یکی از ویژگیهای برجسته منظومه فکری رهبر معظم انقلاب، دشمنشناسی بهروز و آیندهنگرانه است. در شرایطی که جنگها از شکل سنتی به سمت جنگهای ترکیبی، پهپادی و الکترونیکی حرکت کردهاند، این آیندهنگری چه تأثیری بر آمادگی امروز پدافند هوایی داشته است؟
فرمانده: این سؤال بسیار مهمی است.
اگر به جنگ روسیه و اوکراین نگاه کنیم، میبینیم که استفاده گسترده از پهپادها، ریزپرندهها و تجهیزات بدون سرنشین مربوط به سالهای اخیر است، اما نکته قابل توجه این است که ما سالها پیش از فراگیر شدن این تهدیدات، برای مقابله با آن برنامهریزی کرده بودیم.
سالها پیش از فراگیر شدن تهدید پهپادی، برای مقابله با آن رزمایش برگزار کردیم
بنده به عنوان مسئول یک مجموعه عرض میکنم که در سال ۱۳۹۷ و بر اساس تدابیر فرماندهی معظم کل قوا که از طریق ستاد کل نیروهای مسلح و سپس ارتش جمهوری اسلامی ایران ابلاغ شد، چندین رزمایش تخصصی برای مقابله با پهپادها، پرندههای بدون سرنشین، ریزپرندهها و کوادکوپترها برگزار کردیم.
در آن مقطع شاید حتی برای خود ما هم این پرسش وجود داشت که چرا باید تا این اندازه بر این حوزه تمرکز کنیم؛ زیرا هنوز استفاده گسترده از این تهدیدات در دنیا فراگیر نشده بود.
امروز که به گذشته نگاه میکنیم، به خوبی درمییابیم که آن تدابیر تا چه اندازه آیندهنگرانه، عمیق و راهبردی بوده است. این موضوع برای خود ما نیز درس بزرگی بود و نشان داد که نگاه فرماندهی معظم کل قوا نسبت به تحولات آینده، نگاهی دقیق، ژرف و مبتنی بر شناخت واقعی میدان نبرد آینده است.
آرامش، صلابت و اعتماد به نفس فرماندهی معظم کل قوا در بحرانهای نظامی چه تأثیری بر فرماندهان و شبکه پدافند هوایی داشت؟
رهبر معظم انقلاب همواره بر اصل «غافلگیر نشدن» تأکید داشتند
بنده توفیق داشتم چندین بار در دیدارهای عمومی و همچنین در چند جلسه خصوصی که فرماندهان نیروی پدافند هوایی حضور داشتند، خدمت ایشان مشرف شوم.
پیش از هر چیز باید بگویم که ایشان علاوه بر جایگاه رهبری انقلاب، شخصیتی الهی و معنوی داشتند. ارتباط قلبی ایشان با خداوند متعال و اعتقاد راسخ به وعدههای الهی، منشأ آرامش کمنظیر ایشان بود.
در سخنرانیهای عمومی و جلسات خصوصی همواره به وعدههای الهی استناد میکردند و با مرور تاریخ اسلام، این نکته را یادآور میشدند که جمهوری اسلامی ایران بر پایه وعده الهی مسیر خود را ادامه خواهد داد و این انقلاب به انقلاب جهانی حضرت ولیعصر (عج) متصل خواهد شد.
رهبر معظم انقلاب همواره بر دو اصل تأکید داشتند؛ نخست تدبیر در اندیشه و تصمیمگیری صحیح و دوم سرعت در اقدام و اجرای تصمیم
همین باور عمیق، آرامش ویژهای به ایشان میبخشید و زمانی که سخن میگفتند، این آرامش به فرماندهان نیز منتقل میشد. حقیقتاً هر بار که در محضر ایشان قرار میگرفتیم، با شنیدن سخنانشان امید، اعتماد به نفس و روحیه بیشتری برای ادامه مسیر پیدا میکردیم.
رهبر معظم انقلاب همواره بر دو اصل تأکید داشتند؛ نخست تدبیر در اندیشه و تصمیمگیری صحیح و دوم سرعت در اقدام و اجرای تصمیم.
این دو اصل همواره چراغ راه نیروهای مسلح، بهویژه نیروی پدافند هوایی بوده است؛ زیرا با تغییر ماهیت تهدیدات و حرکت جنگها به سمت جنگهای ترکیبی، هوشمند و فناورانه، لازم بود متناسب با این تحولات حرکت کنیم.
یکی دیگر از تأکیدات همیشگی ایشان، اصل «غافلگیر نشدن» بود. همواره میفرمودند دشمن، دشمنی خود را رها نخواهد کرد و نیروهای مسلح باید شبانهروز آماده باشند.
پدافند هوایی نیز دقیقاً بر همین اساس، چشمان همیشه بیدار کشور است و کارکنان این نیرو با همین روحیه شبانهروز از آسمان جمهوری اسلامی ایران مراقبت میکنند.
رهبر معظم انقلاب همواره دانشگاههای نظامی را «مراکز تولید علم و اقتدار» میدانستند، نه صرفاً مراکز آموزشی. تفاوت این نگاه با الگوهای رایج دنیا چیست؟
دانشگاههای نظامی باید تولیدکننده علم، تربیتکننده عالم و جهتدهنده این دو حوزه باشند
رهبر معظم انقلاب درباره مأموریت دانشگاهها فرمایش بسیار مهمی دارند. ایشان معتقدند دانشگاهها، بهویژه دانشگاههای نظامی، باید سه مأموریت اساسی را دنبال کنند؛ نخست تولید علم، دوم تربیت عالم و سوم جهتدهی صحیح به این دو حوزه.
اگر امنیت ملی وجود نداشته باشد، هیچیک از بخشهای غیرنظامی کشور قادر به فعالیت نخواهند بود. بنابراین تولید علم در نیروهای مسلح، مستقیماً با امنیت ملی و اقتدار کشور گره خورده است.
اگر نیروهای مسلح بتوانند در حوزه تحقیق، توسعه، تولید علم و تبدیل دانش به فناوری موفق عمل کنند، نخستین دستاورد آن، ایجاد اقتدار و امنیت برای کشور خواهد بود.
رهبر معظم انقلاب بر این باور بودند که علم نباید در حد نظری باقی بماند، بلکه باید به فناوریهای لبه دانش تبدیل شود؛ فناوریهایی که همسطح یا حتی چند گام جلوتر از فناوریهای دشمن حرکت کنند.
دانشگاه پدافند هوایی نیز بر همین اساس فعالیت میکند. اساتید این دانشگاه علاوه بر تجربه میدانی و عملیاتی، از دانش روز دانشگاهی نیز برخوردارند. بسیاری از آنان در رزمایشها و مأموریتهای عملیاتی حضور داشتهاند و همزمان در دانشگاههای معتبر کشور به تحصیل و پژوهش پرداختهاند.
امروز همین اساتید با تلفیق تجربه عملیاتی و دانش روز، نسل آینده متخصصان و فرماندهان پدافند هوایی را تربیت میکنند تا بتوانند در آینده نقش مؤثری در تولید اقتدار نظامی و امنیت ملی ایفا کنند. این رویکرد نیز برگرفته از همان نگاه عمیق و آیندهنگر فرماندهی معظم کل قوا است.
برای نسل جوانی که امروز در دانشگاه شما تحصیل میکند و دوران دفاع مقدس را تجربه نکرده است، کدام ویژگی شخصیتی و مدیریتی رهبر معظم انقلاب بیشتر تبیین میشود؟ آیا در این زمینه آموزشهای مشخصی نیز وجود دارد؟
بله، قطعاً همینگونه است.
اندیشههای فرماندهی معظم کل قوا در سرفصلهای آموزشی دانشگاه تدریس میشود
در دانشگاه پدافند هوایی، واحدهای آموزشی متعددی در حوزه اندیشههای اسلامی، اندیشههای فرماندهی معظم کل قوا در اداره کشور و مباحث راهبردی نظامی برای دانشجویان تدریس میشود و اساتید مختلف این موضوعات را برای دانشجویان تشریح میکنند.
علاوه بر آموزشهای نظری، دورههای معارف جنگ نیز برگزار میشود و دانشجویان به مناطق عملیاتی غرب و جنوب غرب کشور اعزام میشوند تا از نزدیک با صحنههای دفاع مقدس، عملیاتها و مجاهدتهای رزمندگان آشنا شوند.
اگرچه نسل امروز جنگ تحمیلی را ندیده است، اما این حضور میدانی باعث میشود فضای واقعی دفاع مقدس را درک کند و با روایت فرماندهان و راویان جنگ، شناخت دقیقتری از آن دوران به دست آورد.
اجازه بدهید به نکتهای اشاره کنم که برای ما بسیار ارزشمند بود.
در جنگ اخیر، دانشجویان دانشگاههای افسری، بهویژه دانشگاه پدافند هوایی، از همان روزهای نخست در کنار همرزمان خود در مناطق عملیاتی حضور پیدا کردند و از نزدیک فضای واقعی نبرد را تجربه کردند.
پس از آنکه شرایط تا حدودی آرام شد و دانشجویان برای ادامه تحصیل به دانشگاه بازگشتند، در جلسات مختلف با آنان گفتوگو کردیم.
درسآموختههایی که این دانشجویان از میدان نبرد با خود آوردند، بسیار ارزشمند بود. بسیاری از آنان میگفتند امروز بهتر از گذشته مفهوم سخنان فرماندهی معظم کل قوا درباره روحیه استکباری آمریکا، رژیم صهیونیستی و ماهیت دشمن را درک کردهاند.
آنچه پیشتر در کلاسهای درس و مباحث نظری آموزش داده میشد، اکنون برای آنان به یک واقعیت عینی و تجربه عملی تبدیل شده بود و همین موضوع تأثیر عمیقی بر باور، انگیزه و روحیه آنان گذاشت.
تعبیر «ارتش کلمه طیبه است» نشاندهنده عمق اعتماد و محبت رهبر معظم انقلاب به ارتش است. این نگاه در دیدارهای خصوصی یا پیگیریهای ایشان نسبت به معیشت، هویت و جایگاه اجتماعی کارکنان ارتش چگونه نمود پیدا میکرد؟
نگاه فرماندهی معظم کل قوا به ارتش، نگاهی پدرانه بوداین تعبیر، هم ریشه قرآنی دارد و هم برگرفته از تعالیم اهلبیت(ع) است.
امیرالمؤمنین(ع) میفرمایند جهاد دری از درهای بهشت است که خداوند آن را به روی بندگان خاص خود گشوده است. بنابراین وقتی رهبر معظم انقلاب ارتش را «کلمه طیبه» مینامند، این تعبیر بر پایه همین مبانی دینی و قرآنی است.
اما در حوزه معیشت و مسائل رفاهی نیز ایشان همواره تأکید ویژه داشتند.
البته این دغدغه تنها مختص نیروهای مسلح نبود و نسبت به همه اقشار جامعه چنین نگاهی داشتند، اما درباره کارکنان ارتش بارها بر تأمین مسکن، ارتقای وضعیت معیشتی، ایجاد امکانات رفاهی و رسیدگی به خانوادههای آنان تأکید کردند.
امروز نیز این موضوع در ارتش جمهوری اسلامی ایران و نیروی پدافند هوایی با جدیت دنبال میشود.
در همین روزهای اخیر نیز فرمانده محترم نیروی پدافند هوایی بر رسیدگی به کارکنان، بازنشستگان، خانواده معظم شهدا و جانبازان تأکید ویژه داشتند و این موضوع را به عنوان یک مأموریت مهم به مجموعههای مسئول ابلاغ کردند.
بیتردید این رویکرد نیز برگرفته از اندیشهها و منویات فرماندهی معظم کل قوا است.
شعار «ارتش فدای ملت» همواره مورد تأیید فرماندهی معظم کل قوا بوده است. از نگاه شما، این نگاه چگونه در دکترین پدافند هوایی تجلی یافته تا در شرایط تهدید، کمترین آسیب به مردم وارد شود؟
«ارتش فدای ملت» در میدان عمل معنا پیدا میکندبه اعتقاد من، شعار «ارتش فدای ملت» زمانی معنای واقعی خود را نشان میدهد که یک رزمنده در میدان نبرد، جان خود را برای امنیت مردم فدا میکند.
در جنگ ۱۲ روزه و پیش از آن نیز در مقاطع مختلف، این موضوع را بهروشنی مشاهده کردیم. افسر پدافند هوایی تا آخرین لحظه دست خود را از روی سامانه و قبضه سلاح برنمیدارد. او میداند هواپیمای دشمن بالای سرش قرار دارد و ممکن است چند ثانیه بعد هدف قرار بگیرد، اما همچنان مأموریت خود را انجام میدهد؛ رصد میکند، پایش میکند، درگیری انجام میدهد و مأموریت انهدام هدف را به پایان میرساند.
در همین جنگ اخیر شاهد بودیم که برخی از کارکنان پدافند، پس از اجرای شلیک، در همان محل هدف حمله دشمن قرار گرفتند و به شهادت رسیدند.
یکی از شهدای عزیز پدافند در تبریز، هنگام انجام مأموریت در کنار قبضه توپ به شهادت رسید. این صحنه نشان میدهد که حتی در لحظه اصابت موشک نیز از انجام مأموریت دست نکشیده بود.
این همان معنای عملی «ارتش فدای ملت» است؛ اینکه یک رزمنده جان خود را سپر امنیت مردم قرار میدهد.
این روحیه، ریشه در ایمان دارد. در معارف دینی نیز آمده است که «حبالوطن من الایمان». این عشق به سرزمین، به عزت، به شرافت و به امنیت مردم، برخاسته از ایمان قلبی است و بیتردید رهنمودها و تربیت فرماندهی معظم کل قوا در شکلگیری و تقویت این روحیه نقش تعیینکنندهای داشته است.
در جنگ اخیر، نیروی پدافند هوایی شهدای عزیزی را تقدیم کشور کرد. این شهدا سند روشنی هستند بر اینکه کارکنان پدافند هوایی با تمام وجود برای دفاع از مردم، امنیت کشور و حفظ آسمان ایران اسلامی ایستادهاند.
اگر بخواهید به یکی از ناگفتههای مربوط به دستورات، تدابیر یا رهنمودهای فرماندهی معظم کل قوا در حوزه پدافند هوایی اشاره کنید که تاکنون رسانهای نشده باشد، چه نکتهای را بیان میکنید؟
بسیاری از تدابیر فرماندهی معظم کل قوا در حوزه پدافند همچنان محرمانه است
طبیعتاً بخش قابل توجهی از فرمایشات و تدابیر فرماندهی معظم کل قوا در حوزه نظامی، به دلیل ماهیت مأموریتها و ملاحظات حفاظتی، محرمانه است و باید در همان حوزه باقی بماند.
آنچه در رسانهها منتشر میشود، معمولاً بخشهایی از سخنان ایشان است که قابلیت انتشار عمومی دارد، اما بخش مهمی از رهنمودهای تخصصی، در اختیار فرماندهان و مجموعههای مسئول قرار میگیرد تا بر اساس آن برنامهریزی و اقدام عملی انجام دهند.
با این حال، اگر بخواهم به نکتهای اشاره کنم که برای خود من بسیار الهامبخش بوده است، همان جمله معروف ایشان است که فرمودند: «من باور دارم که میتوانیم.»
ثمره این باور را امروز بهروشنی مشاهده میکنیم. سامانههایی که بر پایه همین اندیشه طراحی و ساخته شدند، در میدان عمل توانمندی خود را نشان دادند و دشمن نیز به این موضوع اذعان کرد.
در جنگ اخیر، دشمن با فناوریهایی مواجه شد که تصور نمیکرد جمهوری اسلامی ایران به آنها دست یافته باشد و همین مسئله موجب غافلگیری آنان شد.
بیش از ۶۰۰ فرمان درباره پدافند هوایی، نشاندهنده جایگاه این نیرو در نگاه فرماندهی معظم کل قوا است. از سال ۱۳۷۱ تاکنون، بیش از ۶۰۰ فرمان، رهنمود و تأکید درباره پدافند هوایی صادر شده است که همگی بیانگر اهمیت این حوزه در نگاه فرماندهی معظم کل قواست.
مهمترین و راهبردیترین جمله ایشان همان تعبیر معروف است که فرمودند: «پدافند هوایی، خط مقدم دفاع از حیثیت، موجودیت و آبروی کشور است.»
در جنگ اخیر نیز بهخوبی مشاهده شد که این نبرد، صرفاً یک درگیری نظامی محدود نبود؛ بلکه جنگی علیه موجودیت جمهوری اسلامی ایران بود.
در ظاهر، دشمنان مستقیم ما آمریکا و رژیم صهیونیستی بودند، اما در عمل از ظرفیتها، امکانات و فضاهای کشورهای مختلف منطقه نیز استفاده کردند تا به اهداف خود برسند.
با وجود این، به برکت هدایتهای فرماندهی معظم کل قوا و آمادگی نیروهای مسلح، دشمن به هیچیک از اهداف راهبردی خود دست پیدا نکرد و به فضل الهی نیز نخواهد رسید.
ما بر این باوریم که وعده الهی درباره پیروزی حق، وعدهای تخلفناپذیر است و جمهوری اسلامی ایران با اقتدار مسیر خود را ادامه خواهد داد.
آخرین دیدار شما با فرماندهی معظم کل قوا چه زمانی بود و بیش از همه چه نکتهای از آن دیدار در ذهن شما مانده است؟
آخرین توفیق حضور بنده در محضر فرماندهی معظم کل قوا، به ۱۹ بهمنماه سال ۱۴۰۳ و مراسم دیدار فرماندهان با معظمله بازمیگردد.
همان آرامش، صلابت، امید و نگاه آیندهنگر که همیشه در وجود ایشان دیده میشد، در آن دیدار نیز کاملاً مشهود بود و برای همه ما روحیهبخش و امیدآفرین بود.
اگر بخواهید شخصیت فرماندهی معظم کل قوا را در قامت یک استراتژیست نظامی، تنها در یک جمله توصیف کنید، آن جمله چیست؟
هنوز همه ابعاد شخصیت فرماندهی معظم کل قوا شناخته نشده است
به اعتقاد من، ایشان شخصیتی جامع، کامل و کمنظیر بودند.
در هر حوزهای که وارد میشدند، از شعر و ادب گرفته تا مباحث فرهنگی، علمی، پژوهشی، مدیریتی و نظامی، سخنانشان مبتنی بر دانش، آیندهنگری و راهبرد بود.
در جمع نخبگان، متناسب با فضای علمی سخن میگفتند؛ در میان پژوهشگران، مسیر آینده را ترسیم میکردند؛ در دانشگاهها بر تولید علم و فناوری تأکید داشتند و در حوزه نظامی نیز با اشراف کامل نسبت به تهدیدات، راهبردهای لازم را ارائه میکردند.
من معتقدم هنوز همه ابعاد شخصیتی ایشان شناخته نشده است و در سالهای آینده پژوهشگران بیش از پیش به عظمت فکری، مدیریتی و راهبردی ایشان خواهند پرداخت.
امروز همه ما در سوگ فرمانده، رهبر و پدری دلسوز هستیم؛ شخصیتی که هم برای ملت ایران و هم برای نیروهای مسلح، همواره نگاهی پدرانه داشت.
در عین حال، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با اتکا به همان رهنمودها، با آمادگی کامل مسیر خود را ادامه خواهند داد.
پدافند هوایی ارتش نیز همچون گذشته، شبانهروز برای تأمین امنیت آسمان ایران اسلامی و امنیت مردم عزیز کشورمان در آمادگی کامل قرار دارد.
دشمنان باید بدانند ملت ایران راه خود را یافته، دشمن را بهخوبی شناخته و با وحدت، همدلی و انسجام ملی اجازه نخواهد داد به اهداف خود دست یابند.
چهلوهفت سال است که دشمنان برای شکست جمهوری اسلامی ایران تلاش میکنند، اما هر بار ناکام ماندهاند و این مسیر، با اتکال به خداوند متعال و همراهی ملت بزرگ ایران، با قدرت ادامه خواهد یافت.
