به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بازار سهام تهران پس از ۸۰ روز توقف اجباری، از امروز (سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت) با دستورالعمل‌های نظارتی بی‌سابقه‌ای وارد فاز تازه‌ای از فعالیت خود می‌شود. قالبی که در آن خبری از دامنه نوسان برای گروه قابل توجهی از نمادها نیست، بازارگردان‌ها اجازه فروش ندارند، و مهم‌تر از همه تعطیلی دوباره بازار سهام حتی در صورت تشدید تنش‌ها تقریبا منتفی اعلام شده است.

روزهای پرالتهاب با نمادهای بدون دامنه نوسان

شاید مهم‌ترین تغییری که در این دوره از بازگشایی به چشم می‌خورد، حذف دامنه نوسان برای دسته خاصی از شرکت‌ها است. بر اساس تصمیم سازمان بورس، نمادهایی که از اسفند سال گذشته تا امروز موفق به افشای اطلاعات بااهمیت «نوع الف» شده‌اند، در روز نخست بدون هیچ محدودیتی بازگشایی می‌شوند. هدف از این کار، اجازه دادن به بازار سهام و سهامدارانش برای کشف قیمت واقعی نمادها است؛ آن هم در شرایطی که بخش مهمی از داده‌های بنیادی شرکت‌ها در طول این ۸۰ روز منتشر شده، اما معامله‌گری در کار نبوده است.

گفته می‌شود حدود ۲۱۱ نماد در این دسته قرار می‌گیرند. عددی که نشان می‌دهد بخش بزرگی از بازار سهام با نوسانات آزاد و احتمالا شدید شروع به کار خواهد کرد. در کنار آنها، شرکت‌هایی که در این مدت مجمع برگزار کرده‌اند نیز بدون دامنه نوسان، اما به صورت تدریجی و از روز دوم به بعد وارد مدار معاملات می‌شوند.

در سوی دیگر میدان، حدود ۴۰ نماد کماکان در تعلیق باقی می‌مانند؛ یعنی تصویری که از روز نخست بازگشایی در تالار شیشه‌ای دیده می‌شود، ترکیبی از نوسانات آزاد، سهم‌های متوقف و حجم قابل توجهی از عدم قطعیت است.

یک تغییر استراتژیک: بازار دیگر تعطیل نمی‌شود

شاید جسورانه‌ترین تصمیمی که در بسته سیاستی بازگشایی به چشم می‌خورد، وعده تداوم فعالیت بازار سرمایه حتی در صورت بروز مجدد تنش‌های نظامی است. سیاستگذار به صراحت اعلام کرده پس از بازگشایی امروز، تلاش خواهد شد بازار دوباره تعطیل نشود. این رویکرد، برخلاف تجربه‌ای است که در اسفند سال گذشته رقم خورد.

این تغییر جهت را باید یک نقطه عطف در سیاستگذاری بازار سرمایه دانست؛ چرا که از یک سو، به فعالان حرفه‌ای این پیام را می‌دهد که بازار سهام برای مواجهه با بحران طراحی شده و قرار نیست با هر شوکی از حرکت بازایستد. از سوی دیگر، در کوتاه‌مدت می‌تواند سطح ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران را تحت تاثیر قرار دهد

محدودیت در فروش و قفل شدن دست بازارگردان‌ها

یکی دیگر از تصمیمات کم‌سابقه برای بازگشایی این دوره از معاملات در بورس، ممنوعیت فروش بازارگردان‌ها تا ۱۵ خرداد است. به عبارت دیگر، در دو هفته ابتدایی بازگشایی، بازارگردان‌ها فقط اجازه خرید دارند و نمی‌توانند در سمت عرضه ظاهر شوند. این سیاست عملا یک طرف تالار شیشه‌ای را تا حد زیادی خالی می‌کند و فشار عرضه را بر دوش سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی غیربازارگردان می‌اندازد.

در کنار آن، در دو دقیقه ابتدایی پیش‌گشایش، سامانه‌های معاملاتی برخط گروهی اجازه ارسال سفارش ندارند. هدف از این محدودیت، جلوگیری از انباشت ناگهانی سفارش‌ها و رفتار گلّه‌ای در لحظات ابتدایی بازگشایی عنوان شده است.

آیا بازار به تعادل می‌رسد؟

نکته قابل تامل این است که ترکیب این سیاست‌ها است؛ از یک سو نمادهای متعددی بدون دامنه نوسان باز می‌شوند، از سوی دیگر بازارگردان‌ها اجازه فروش ندارند؛ و در آن سو بخشی از نمادها هم همچنان متوقف هستند.

با این حال، تجربه جهانی نشان می‌دهد بازارها پس از توقف‌های طولانی، ناگزیر دوره‌ای از نوسانات شدید را پشت سر می‌گذارند تا به تعادل نسبی برسند. آنچه در این میان اهمیت دارد، نه جلوگیری از نوسان، بلکه مدیریت هوشمندانه آن است. سیاستگذار با حذف دامنه نوسان برای گروهی از نمادها، عملا پذیرفته که کشف قیمت واقعی مهم‌تر از نمایش شاخص‌های آرام اما بی‌محتوا است. این تصمیم را باید به فال نیک گرفت، به شرط آنکه ابزارهای حمایتی نیز به موقع وارد عمل شوند.

مهدی حاجی‌وند

انتهای پیام/