در زمان بازی اخیر ایران و بلژیک نیز شاهد بودیم که با تکرار الگوی قبلی، دو پیک مصرف ترافیک داخلی در دو نیمه بازی به ثبت رسید. سامانه شرکت ارتباطات زیرساخت نشان می دهد که حداکثر ترافیک مصرفی در ساعت ۲۲ دقیقه بامداد روز دوشنبه به میزان ۷.۵۶ ترابیت ثبت شده که مربوط به نیمه دوم بازی است که دقایق حساس تری از بازی در جریان بود.

اما بررسی‌‏ها نشان می‏‌دهد برخلاف آن چیزی که این روزها در کانال‌‏ها و سایت‏‌های خبری منتشر شده، الگوی رفتاری مردم در استفاده از اینترنت در ایام برگزاری جام جهانی تغییر نکرده است. در واقع آن چیزی که از زمان شروع مسابقات جام‏‌جهانی تغییر کرده، نه الگوی استفاده از اینترنت در داخل کشور، بلکه موضوع رو آوردن کاربران به دیدن بازی‏‌های فوتبال از شبکه‌‏های ماهواره‌‏ای‌ است که باعث افت ترافیک اینترنت داخلی در زمان پخش بازی‏‌ها شده است.

به نظر می‏‌رسد که در این دوره از مسابقات جام‏‌جهانی، پخش زنده مسابقات از چند شبکه ماهواره‏ای که با گزارش فارسی و به اصطلاح بدون محدودیت‏‌های رسانه ملی در جریان است، باعث شده که اقبال فوتبال دوستان را به همراه داشته باشد. شبکه‌‏هایی که در حال پخش بازی‏‌ها با گزارش‌‏های امروزی به زبان فارسی هستند که اتفاقا تعدادی از این گزارشگران از چهره‌‏های شناخته شده در داخل کشور نیز به شمار می‏‌روند.

پخش زنده، با کیفیت HD و بدون سانسور همراه با گزارش‏‌های استاندارد فارسی، آنچنان در مدتی که از شروع جام‏‌جهانی می‏‌گذرد، مورد استقبال کاربران و مردم واقع شده که برخلاف گذشته در زمان پخش بازی‌‏ها، افزایش محسوسی در پیک مصرف ترافیک داده داخلی اتفاق نمی‌‏افتد.

به عنوان مثال یک روز پس از بازی تیم ملی ایران مقابل بلژیک با وجود اینکه حداقل چند بازی حساس برگزار شد اما بیشترین پیک ترافیک ثبت شده حتی به ۵ ترابیت هم نرسید. درحالی‌که در گذشته نه تنها شاهد ثبت دو پیک مصرف همزمان با دو نیم هر بازی بودیم بلکه سقف ترافیک مصرفی لااقل از ۵.۵ ترابیت فراتر می‏رفت.

 آنچه که از قبل کارشناسان نسبت به آن هشدار داده بودند، رفع انحصار صداوسیما در پخش مسابقات ورزشی بخصوص فوتبال بود که اگرچه شاهد وقوع آن از تنها تعداد محدودی از پلتفرم آنلاین بودیم اما به دلایلی چون کیفیت پایین و محدودیت‏‌های تصویری صداوسیما نتوانست اقبال عموم کاربران را به خود جلب کند. درحالی‌که این ظرفیت وجود دارد که با بازنگری در پروتکل‏‌ها، نه تنها شاهد افزایش مصرف ترافیک در زمان پخش بازی‏‌های ورزشی باشیم بلکه شاهد شکل‏‌گیری کامل اقتصاد جدیدی باشیم که جزیی از اقتصاد دیجیتال به شمار می‏رود که در اسناد بالادستی قانونی کشور برای آن تکالیف و برنامه‌‏های برای دستگاه‏‌ها و نهادهای اجرایی به خصوص وزارت ارتباطات گنجانده شده است.

البته به دلیل قوانین سفت و سخت کپی رایت در دنیا و همچنین محدودیت‏‌ها در دسترسی کاربران به سرورهای خارجی که در تمام سال‏‌های گذشته گسترش پیدا کرده، کاربران داخل کشور عملا امکان تماشای آنلاین بازی‌‏های فوتبال بخصوص جام‏‌جهانی را از سایت‏‌ها و پلتفرم‌‏های خارجی ندارند. آنچه که برای کاربران داخلی فعلا فراهم است، پلتفرم‏‌های داخلی است که آن هم به دلیل محدودیت‏‌های تصویری سفت و سخت صداوسیما و حساسیت‌‏های که در بخشی از کشور وجود دارد، عملا مورد استقبال عموم کاربران مواجه نشده است.

حالا که پروژه فیبرنوری به حدود ۱۱ میلیون پوشش رسیده و تعداد اتصال با رشد چهار برابری از ابتدای شروع به کار دولت چهاردهم از یک میلیون و ۶۰۰ هزار فراتر رفته و کم کم همه مردم در سراسر کشور دسترسی به سرعت‏‌های چند صد مگابیتی را تجربه خواهند کرد، به نظر می‏‌رسد یکی از اقداماتی که ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی که هنوز یک ماه از تولد آن نمی‏‌گذرد، می‏تواند تصمیم‏‌گیری در این حوزه باشد تا پلتفرم‌‏های آنلاین داخلی این فرصت را داشته باشند تا بتوانند مسابقات ورزشی داخلی و خارجی را بخصوص در تورنمنت‌‏های مهم و بزرگی چون جام‏‌جهانی و المپیک را با کیفیت بالا و بدون محدودیت پخش کنند تا شاهد افزایش قابل توجه ترافیک و شکل گیری اقتصادی جدید و بزرگی باشیم که رشد اشتغال دراین حوزه را در پی خواهد داشت. وگرنه توسعه فیبرنوری و افزایش سطح پوشش جغرافیایی ۵G وقتی به کار مردم و کاربران نیاید، سرمایه‏‌گذاری بیهوده خواهد بود.

*کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات

۵۸۵۸