به گزارش خبرآنلاین، استعفا از محل کار در روزهای اخیر به یکی از موضوعات مطرح در فضای مجازی تبدیل شده است؛ ویدئوهایی از افرادی با مشاغل مختلف منتشر می‌شود که از ترک شغل خود به دلیل درآمد پایین، ساعات کاری، فشار اقتصادی یا فاصله شغل با خواسته‌هایشان می‌گویند. در میان این ویدئوها، استعفای معلمان نیز بازتاب قابل توجهی داشته است.
محمدرضا نیک‌نژاد، کارشناس آموزش‌وپرورش، این استعفاها را تنها «نوک کوه یخ» می‌داند و معتقد است بخشی از معلمان مشکلات معیشتی خود را در فضای عمومی مطرح می‌کنند، در حالی که گروه دیگری به دلایل مختلف امکان یا تمایل به انتشار چنین مطالبی ندارند. او با اشاره به متوسط دریافتی حدود ۲۵ میلیون تومانی معلمان و هزینه زندگی ۶۰ تا ۷۵ میلیون تومانی در یک شهر متوسط، هشدار داده است که فشار اقتصادی می‌تواند بر کیفیت آموزش و ماندگاری نیروهای باتجربه در آموزش‌وپرورش اثر بگذارد.
مرور نظر مخاطبان این گزارش نیز نشان می‌دهد که واکنش‌ها یکدست نیست؛ گروهی مشکلات معلمان را جدی و ناشی از مجموعه‌ای از فشارهای اقتصادی و شغلی می‌دانند و گروهی دیگر معتقدند فشار معیشتی تنها مختص معلمان نیست و سایر کارگران و کارمندان نیز با مشکلات مشابهی مواجه‌اند.
فقط مسئله حقوق نیست؛ امکانات و شرایط کار هم محل گلایه است
یکی از مخاطبان تأکید کرده است که استعفاها فقط به دلیل دستمزد نیست و به مواردی مانند تراکم بالای کلاس‌ها، کمبود ابزارهای آموزشی، نبود امکانات رفاهی، پرداخت هزینه‌هایی مانند قند و چای از سوی معلمان، ابلاغ در مدارس دورافتاده و نبود سرویس یا کمک‌هزینه رفت‌وآمد نیز اشاره کرده است. او همچنین از نبود برخی مزایای قانونی مانند «پاس شیر» و مرخصی ازدواج گلایه کرده است.
کاربر دیگری نیز مسئله استفاده از تلفن شخصی برای آموزش مجازی در شرایط بحرانی را مطرح کرده و نوشته است که بسیاری از معلمان به دلیل قدیمی بودن گوشی یا کمبود حافظه مجبور به تهیه گوشی جدید از جیب خود شده‌اند.
در مقابل، در پاسخ به این انتقاد که امکانات رایانه‌ای مدارس کافی نیست، کاربری نوشته بود معلمان می‌توانند از رایانه‌های مدرسه استفاده کنند؛ اما مخاطب دیگری در پاسخ گفته است که حتی در برخی مدارس «ماژیک و کاغذ هم نیست». این بخش از کامنت‌ها نشان می‌دهد بخشی از اختلاف نظر کاربران به ارزیابی امکانات واقعی مدارس بازمی‌گردد.
معیشت معلمان؛ از حقوق ۲۵ میلیونی تا هزینه‌های زندگی
گروهی از کاربران، فشار اقتصادی معلمان را جدی دانسته‌اند. یکی از معلمان نوشته است که او و همسرش هر دو معلم هستند، با وجود راه‌اندازی شغل دوم توسط همسرش، پس از ۱۵ سال همچنان اجاره‌نشین‌اند و با اقساط و بدهی‌های مختلف مواجه‌اند. این کاربر حتی گفته است که گاهی ادامه کار برایش از نظر اقتصادی نسبت به ماندن در خانه و نگهداری از فرزندش به‌صرفه‌تر نیست.
کاربر دیگری نیز با اشاره به داشتن دو فرزند و درآمد یک خانوار، از دشواری تأمین هزینه‌های روزمره مانند اجاره خانه، لباس، خوراک و حتی خرید یک بستنی برای فرزندش نوشته و مشکلات معیشتی را فراتر از جامعه معلمان دانسته است. او نوشته: «ما با دو تا بچه شوهرم داره جای چهار نفر کار می کنه همش هشتمان گرو نهمان هست امروز کارت را پر می کنی بعد فردا می ری فروشگاه پسفردا خالی شده یه کیک یه چای یه لقمه نان پنیر یه لقمه نان و ماست چقدر درمیاد؟؟ کرایه خانه لباس کفش و .. ادم‌هایی که بخوان با لقمه حلال در این مملکت سر کنند پول ندارند، من رفتم دکتر در برگشت خواستم برای بچه یه بستنی بخرم اندازه آن هم دیگه پول تو کارتم نبود.»
در مقابل، برخی مخاطبان درباره رقم ۶۰ تا ۷۰ میلیون تومان برای هزینه زندگی سؤال کرده‌اند و برخی نیز نوشته‌اند که درآمدشان حتی از حقوق معلمان کمتر است. یکی از کاربران با اشاره به داشتن مدرک دکتری گفته است با درآمد ۱۰ میلیون تومان زندگی می‌کند و معتقد است مشکلات اقتصادی نباید فقط برای یک قشر مورد توجه قرار گیرد.
«فقط معلم‌ها نیستند»؛ روایت گروه دیگری از مخاطبان
بخش قابل توجهی از کامنت‌ها بر این نکته تأکید دارد که فشار اقتصادی عمومی است. برخی کاربران نوشته‌اند کارگران و کارکنان بخش خصوصی نیز گاهی با وجود ۱۲ ساعت کار، درآمدی کمتر از معلمان دارند و نباید مشکلات یک گروه را جدا از وضعیت کلی جامعه دید.
کاربری که شغل آزاد دارد نیز نوشته است به دلیل شرایط اقتصادی حتی به اندازه حقوق یک معلم درآمد ندارد و معتقد است در وضعیت فعلی بسیاری از افراد ناچار به صبر و تحمل شرایط هستند. مخاطب دیگری نیز پیش‌بینی کرده است که فشار اقتصادی می‌تواند به کاهش انگیزه برای کار در بخش‌های مختلف جامعه منجر شود.
در همین چارچوب، برخی کاربران به وضعیت کارکنان جهاد کشاورزی، جانبازان و دیگر گروه‌های حقوق‌بگیر اشاره کرده و خواستار توجه به مشکلات معیشتی آنها نیز شده‌اند.
اختلاف نظر درباره نقش معلم و کیفیت آموزش
در بخش دیگری از کامنت‌ها، بحث از معیشت به کیفیت آموزش و نقش معلم کشیده شده است. برخی کاربران معتقدند معلمی که دغدغه تأمین نیازهای اولیه زندگی را دارد، فرصت و توان مالی کافی برای به‌روز کردن دانش و تجهیزات خود نخواهد داشت.
در مقابل، گروهی از مخاطبان عملکرد معلمان را نیز مورد نقد قرار داده‌اند. یکی از کاربران معتقد است ورود هوش مصنوعی و آموزش مجازی، ضرورت به‌روز بودن معلمان را بیشتر کرده و برخی معلمان برای انتقال دانش تلاش کافی ندارند. کاربر دیگری نیز با اشاره به تجربه شخصی خود از دوران مدرسه، از رفتار نامناسب و تنبیه بدنی برخی معلمان در دهه‌های گذشته انتقاد کرده و گفته است تجربه مثبتی از بخش بزرگی از معلمان دوران تحصیل خود نداشته است.
در سوی دیگر، مخاطبانی تأکید کرده‌اند که معلم را نمی‌توان با سایر کارکنان مقایسه کرد، زیرا کار او با آموزش و تربیت نسل آینده مرتبط است و باید متناسب با این نقش مورد حمایت قرار گیرد.
نگرانی از خروج نیروهای باتجربه
بخشی از کاربران مستقیماً درباره پیامد استعفای معلمان هشدار داده‌اند. یکی از آنها استعفای معلمان باتجربه را نوعی آسیب به زیرساخت انسانی آموزش دانسته که جبران آن آسان نخواهد بود. مخاطب دیگری نیز نوشته است نباید از کنار استعفای معلمان به‌سادگی گذشت، زیرا این مسئله می‌تواند با وضعیت منزلت و معیشت آنها ارتباط داشته باشد.
در مقابل، برخی کاربران خواسته‌اند مشکلات اقتصادی سایر اقشار نیز همزمان دیده شود و برخی دیگر، اعتراض یا استعفا را در شرایط فعلی نادرست دانسته و بر ضرورت عبور از بحران‌های موجود تأکید کرده‌اند.
از افزایش حقوق تا انتقاد از مدیریت
گروهی از مخاطبان مسئله را به نحوه توزیع منابع و مدیریت اقتصادی مرتبط دانسته‌اند. برخی خواستار بازنگری در پرداخت‌های دستگاه‌های مختلف و اختصاص منابع بیشتر به معلمان شده‌اند. برخی دیگر نیز از آنچه «تبعیض» میان کارکنان دستگاه‌های مختلف می‌دانند انتقاد کرده‌اند.
در مقابل، تعدادی از کاربران با طرح موضوعاتی مانند سوءمدیریت، فساد یا ناکارآمدی، مشکلات آموزش‌وپرورش را بخشی از مسائل گسترده‌تر کشور دانسته‌اند. برخی کامنت‌ها نیز اظهارات سیاسی درباره مسئولان، احزاب، جنگ و اعتراضات اجتماعی داشتند که در مجموع نشان می‌دهد موضوع استعفای معلمان برای بخشی از مخاطبان فراتر از یک مسئله صنفی و در پیوند با ارزیابی آنها از شرایط عمومی اقتصاد و مدیریت کشور قرار گرفته است.
در نهایت، مجموعه نظرات نشان می‌دهد بحث استعفای معلمان در میان مخاطبان دو محور اصلی دارد، گروهی بر فشار اقتصادی، شرایط کاری و خطر خروج نیروهای باتجربه تأکید می‌کنند و گروهی دیگر معتقدند مشکلات معیشتی به کل جامعه گسترش یافته و نباید تنها وضعیت معلمان مورد توجه قرار گیرد. در کنار این دو نگاه، انتقادهایی نیز درباره کیفیت آموزش، امکانات مدارس و عملکرد برخی معلمان مطرح شده است.
نظرات بیشتر و متن کامل گفت‌وگو با محمدرضا نیک‌نژاد را در گزارش اصلی بخوانید.
۲۳۳۲۳۳
