به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، پس از دو هفته رشد مستمر و ثبت رکوردهای جدید، نخستین عقب‌نشینی جدی شاخص‌ها در سال ۱۴۰۵ دیروز در تالار شیشه‌ای رخ داد. آن هم به این دلیل که همزمان با انتشار خبرهای مربوط به تحولات منطقه‌ای، بخشی از سرمایه‌گذاران ترجیح دادند موقعیت‌های خرید خود را کاهش دهند و بخشی از سودهای انباشته را نقد کنند. نتیجه این رفتار، افزایش عرضه و منفی شدن شاخص‌ها بود.

در این میان اما پرسش قابل طرح این است، آیا این اتفاق به معنای تغییر مسیر بازار سهام است؟!

برای پاسخ به این پرسش باید فراتر از رنگ تابلو معاملات حرکت کرد؛ و اشاره داشت هر چند بازارهای مالی معمولا به خبرها واکنش سریع و گاهی هیجانی نشان می‌دهند، اما در میان‌مدت و بلندمدت، این متغیرهای اقتصادی هستند که مسیر قیمت‌ها را تعیین می‌کنند. تجربه بورس تهران نیز در سال‌های گذشته نشان داده است شوک‌های سیاسی اغلب اثر کوتاه‌مدت دارند، مگر آنکه بتوانند متغیرهای بنیادین اقتصاد را به شکل پایدار تغییر دهند.

بر این اساس در شرایط فعلی، مهم‌ترین ویژگی بازار سرمایه همچنان شکاف میان ارزش دارایی‌ها و قیمت‌های معاملاتی است؛ چرا که بسیاری از شرکت‌های بورسی مالک دارایی‌هایی هستند که ارزش جایگزینی آنها با نرخ‌های فعلی ارز و تورم فاصله قابل‌توجهی با ارزش بازارشان دارد. از سوی دیگر، سودآوری بسیاری از بنگاه‌های بزرگ اقتصادی همچنان از تورم ساختاری اقتصاد ایران تاثیر می‌پذیرد و همین موضوع به عنوان یک سپر نسبی در برابر کاهش ارزش پول عمل می‌کند.

نکته مهم دیگر آن است که رفتار روزهای اخیر بازار سهام بیش از آنکه شبیه فرار سرمایه باشد، به بازتوزیع نقدینگی شباهت دارد؛ و خروج بخشی از سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت همزمان با ورود خریداران جدید و ثبت رکوردهای کم‌سابقه در ارزش معاملات، نشان می‌دهد جریان نقدینگی همچنان در تالار شیشه‌ای فعال است. به عبارت دیگر معامله‌گران نه از بازار سهام، بلکه از برخی موقعیت‌های سرمایه‌گذاری خارج شده‌اند.

از سوی دیگر، و به باور کارشناسان بازار سرمایه این روزها وارد مرحله جدیدی از چرخه خود شده است؛ چرا که در ماه‌های گذشته رشد بسیاری از نمادها با اتکا به موج عمومی خوش‌بینی و ورود نقدینگی رقم خورد، اما از این پس به نظر می‌رسد دوران انتخاب‌گری آغاز شده است. در چنین فضایی دیگر صرف حضور در بورس و معاملات آن، تضمین‌کننده بازدهی نخواهد بود و کیفیت سود، وضعیت ترازنامه، مزیت رقابتی و توان شرکت‌ها در حفظ حاشیه سود اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

بدین جهت سرمایه‌گذاران نیز باید میان نوسان و روندها در بازار سرمایه، تفاوت قائل شوند؛ چرا که نوسان بخشی جدایی‌ناپذیر از بازار سرمایه است و معمولا در مقاطع افزایش ریسک‌های سیاسی شدت می‌گیرد. اما روندها معمولا بر پایه متغیرهایی مانند تورم، نرخ ارز، سودآوری شرکت‌ها، نقدینگی و سیاست‌های اقتصادی شکل می‌گیرند.

به همین دلیل می‌توان گفت آنچه این روزها در بورس مشاهده می‌شود، بیش از آنکه آزمونی برای شاخص‌ها باشد، آزمونی برای رفتار سرمایه‌گذاران است؛ اینکه آیا تصمیم‌ها بر مبنای هیجان لحظه‌ای اتخاذ می‌شوند یا بر اساس تحلیل متغیرهای اقتصادی. پاسخ این پرسش، مسیر ماه‌های آینده بازار سرمایه را روشن‌تر خواهد کرد.

و در آخر این که، بورس تهران این روزها در نقطه‌ای قرار گرفته که همزمان دو نیرو بر آن اثر می‌گذارند؛ از یک سو ریسک‌های سیاسی و از سوی دیگر واقعیت‌های اقتصادی. این در شرایطی است که تجربه نشان می‌دهد در نهایت این واقعیت‌های اقتصادی هستند که وزن بیشتری در تعیین مسیر بازار خواهند داشت، هرچند تا رسیدن به آن نقطه، نوسان و احتیاط مهمان دائمی تالار شیشه‌ای خواهند بود.

مهدی حاجی‌وند، کارشناس بازار سرمایه

انتهای پیام/