خبرگزاری مهر، گروه سیاست: چند روز پیش در این خبرگزاری، به ضعف اطلاعرسانی پیرامون روند تبادل پیامهای دیپلماتیک میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده پرداختیم. آن نقد نه از سر مخالفت با اصل مذاکره یا ضرورت حفظ محرمانگیهای دیپلماتیک، بلکه با این باور مطرح شد که در عصر ارتباطات، خلأ اطلاعرسانی رسمی میتواند به سرعت با شایعات، روایتهای ناقص و تحلیلهای جهتدار پر شود و افکار عمومی را در معرض سردرگمی قرار دهد.
امروز اما نشانههایی از اصلاح این وضعیت به چشم میخورد؛ نشانههایی که شایسته توجه و قدردانی است.
در روزهای اخیر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه و سخنگوی تیم مذاکرهکننده، با حضورهای مکرر در رسانه ملی و انجام گفتوگوهای خبری، تلاش کرده است تا در چارچوب ملاحظات دیپلماتیک، افکار عمومی را از روند مذاکرات و مواضع جمهوری اسلامی ایران آگاه سازد. این رویکرد، هرچند به معنای افشای جزئیات محرمانه مذاکرات نیست، اما نشان میدهد که دستگاه دیپلماسی اهمیت اقناع افکار عمومی و مدیریت فضای رسانهای را بیش از گذشته درک کرده است.
همزمان، محمدباقر قالیباف نیز با انتشار مواضع و دیدگاههای رسمی در فضای مجازی، به سهم خود در شفافسازی خطوط قرمز و مطالبات جمهوری اسلامی ایران نقشآفرینی کرده است. روشن است که هیچ تیم مذاکرهکنندهای نمیتواند همه جزئیات گفتوگوهای حساس را به صورت عمومی منتشر کند، اما تبیین جهتگیریها، اهداف و چارچوبهای اصلی مذاکرات، حقی است که افکار عمومی انتظار آن را دارد.
تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که موفقیت یک فرآیند دیپلماتیک تنها به میز مذاکره محدود نمیشود؛ بلکه به توانایی مدیران آن در ایجاد اعتماد عمومی، پاسخگویی رسانهای و مقابله با جنگ روایتها نیز وابسته است. در چنین شرایطی، هر میزان که روایت رسمی با سرعت، دقت و استمرار بیشتری ارائه شود، میدان برای گمانهزنیهای بیپایه و عملیات رسانهای رقبا محدودتر خواهد شد.
البته این به معنای پایان نقدها نیست. همچنان میتوان انتظار داشت که سازوکار اطلاعرسانی مذاکرات منسجمتر، برنامهریزیشدهتر و پیشدستانهتر عمل کند. اطلاعرسانی نباید صرفاً واکنشی به شایعات یا اخبار منتشرشده از سوی طرفهای مقابل باشد، بلکه باید بخشی از راهبرد کلان مذاکرات محسوب شود.
با این حال، انصاف اقتضا میکند که همانگونه که کاستیها را مورد نقد قرار میدهیم، اصلاحات و گامهای مثبت را نیز مورد تقدیر قرار دهیم. آنچه امروز در حوزه اطلاعرسانی مذاکرات مشاهده میشود، نسبت به هفتههای گذشته یک پیشرفت قابل توجه است؛ پیشرفتی که در صورت تداوم میتواند به افزایش اعتماد عمومی و تقویت پشتوانه ملی دستگاه دیپلماسی منجر شود.
نقد برای اصلاح است و هنگامی که نشانههای اصلاح دیده میشود، قدردانی نیز بخشی از مسئولیت حرفهای رسانههاست.
